مجموعه میراث جهانی پاسارگاد

این بنا آرامگاه نخستین منادی آزادی و حقوق بشر، کوروش بزرگ است که همانند گوهری در میان دشت پاسارگاد خود نمایی میکند. کوروش بزرگ به سال 599 پیش از میلاد در سرزمین پارس به دنیا آمد. پدرش کمبوجیه یکم از شاهان محلی پارس و مادرش ماندانا دختر آستیاک آخرین پادشاه ماد بود. کوروش در سال 550 پیش از میلاد امپراتوری هخامنشی را پایه گذاری کرد. قلمرو این امپراتوری در اوج قدرت خود، از مشرق تا کرانه های رود سند و از مغرب تا یونان و مصر گسترده بود. در سال 538 پ م کوروش، بابل را فتح کرد و در این اینجا بود که بیانیه حقوق بشرخود را به صورت استوانه­ای گلین تدوین نمود و فرمان آزادی و برابری را صادر کرد.

کاخ بارعام یا کاخ پذیرایی کوروش، وسعت این کاخ 2472 متر مربع است که در محور شمال غربی ـ جنوب شرقی ساخته شده است. این کاخ شامل یک تالار گسترده مرکزی با هشت ستون است که وسعت آن 705 متر مربع است. چهار ایوان در چهار سمت کاخ با ستونهایی کوچکتر و دو اتاق، دیگر قسمتهای اصلی بنا را تشکیل می­دهد. ارتفاع تالار کاخ به گونه ای بوده که چند متر از سقف ایوان های اطراف بالاتر بوده است.

در 230 متري شمال غربي« كاخ بارعام » و شمال شرقي« بوستان پاسارگاد » بقاياي كاخی واقع است كه مختصات يك بناي مسكوني را دارد و از اين روي به « كاخ نشيمن » يا « كاخ اختصاصي» شهرت يافته است. استروناخ اين کاخ را کاخ (P)می نامد. تا آغاز سده بيستم چون تنها يك جرز سنگي از اين كاخ بيرون از خاك بود،آن را « كاخ جرزدار » مي ناميدند.

در فاصله حدود 1200 متری شمال غرب مجموعه پاسارگاد و پشت تپه ماهوری های سنگی مشرف به دشت، محوطه ای باستانی وجود دارد که شامل دو سکوی سنگی سفید رنگ و یک تپه مستطیل شکل پله ای است که معروف به محوطه مقدس است این سکو در انتهای غربی دیوار دفاعی به عنوان دو ساختار مجزا، باعث تعبیرهای بسیار متفاوتی گشته است. هر چند یکی از آنها پله دار بوده و هر چند این دو سکو از سایر جهات نیز تفاوت دارند، بسیاری از متخصصین آنها را به یک منظور انگاشته اند.

کاخ دروازه با وسعت 726 متر مربع در شرق مجموعه پاسارگاد واقع است. این بنا دارای تالاری به وسعت 686 متر مربع است که سقف آن را هشت ستون سنگی با ارتفاع تقریبی 16 متر نگاه می داشته اند. زیر ستون ها با ابعاد 2*2 متر و  به شکل مکعب دو پله ای از سنگ سیاه ساخته شده اند که اکنون در پوششی از کاهگل حفاظت می شوند. وجود این زیر ستون های بزرگ نشان دهنده  عظمت ستون های کاخ است که متاسفانه هیچ اثری از آنها بدست نیامده است.

يکي از بناهای بسيار زيبای مجموعه پاسارگاد برج سنگی است که ساخت آن مربوط به آغاز دوره هخامنشيان است. بنایي چهار گوش برج مانند که اکنون تنها يک ديواره از آن باقي مانده است. ارتفاع برج نزديک به 14 متر و قاعده آن 23/7 * 27/7 متر است که بر سکويي سه پله اي قرار گرفته است.

باغ شاهي پاسارگاد جلوه­ گاه يکي از قديمي­ترين باغ­ هاي ايراني است. این باغ که با نام پردیس کوروش معروف است به عنوان الگوی اولیه باغ­سازی ایرانی به شمار می­ آید.

باغ پر از درختان گوناگون، گلهای رنگارنگ و پرندگان بوده که کوروش آن را با سلیقه و  نظر خود  به صورت پردیسی بی­ همتا در­آورده بود. این باغ با سیستم گردش آب در جوی­ های سنگی که به آب­نما معروف است آبیاری می­شده است.

در نزديكی آرامگاه كوروش بنايی است مشتمل بر حياتی به وسعت 40/16*5/18 متر كه بصورت نامنظم از سنگ هاي سفيد ربوده شده از كاخ هاي كوروش ساخته شده و نيز ايوانی به پهنای 30/3 متر با جرز هاي سنگی نا منظم و چهار گوش با اتاق های كوچك و بزرگ در پشت آن درب بنا به سمت مشرق بوده سنگ هاي بنا را با ملات گچ به هم وصل كرده و در بعضی جاها حتي ملات هم بكار نبردند.

تل تخت در فاصله 2300 متری شمال شرق آرامگاه کوروش بر بلندای تپه­ای طبیعی ساخته شده و نزدیک به دو هکتار وسعت د ارد. ارتفاع تختگاه از کف دشت50 متر است که پس از صاف کردن قسمتی از تپه تختگاه را به صورت مصنوعی روی آن ایجاد کرده ­اند. جهت ساخت تختگاه از سنگهای زیادی استفاده شده که شامل دو گونه سنگ سفید مرمر نما و سنگ ماسه­ ای کبود رنگ است. دیواره بیرونی تختگاه از بیست ردیف سنگ آهکی بزرگ مرمر نما بنا شده و نمای تل تخت را تشکیل می­دهد.

تنگ بلاغي در جنوب غربي مجموعه ميراث جهاني پاسارگاد قرارگرفته که نزديک به 18 کيلومتر طول دارد و به عنوان يکي از قديمي­ترين گذرگاه­هاي فارس به شمار مي­ آيد. در اين تنگه رود پلوار جريان دارد که اهميت تاريخي و طبيعي تنگه وابسته به همين جريان آبي مي­باشد. از نگاه طبيعي تنگ بلاغي پوشيده از درختان گوناگون و کهنسالي است که قدمت گونه­ اي از آنها همانند درخت بنه به چند هزار سال مي­رسد. این تنگه در دوران هخامنشی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و مراکز امپراطوری هخامنشیان را به یکدیگر متصل می ساخته است.

در فاصله حدود 1200 متری شمال غرب مجموعه پاسارگاد و پشت تپه ماهوری های سنگی مشرف به دشت، محوطه ای باستانی وجود دارد که شامل دو سکوی سنگی سفید رنگ و یک تپه مستطیل شکل پله ای است که معروف به محوطه مقدس است.

در این محوطه با استفاده از سنگ های سفید دو سکوی نزدیک به هم ایجاد شده که یکی دارای پله و دیگری بدون پله است.

در حدود سالهاي 1349 پروژه طراحي و ساخت موزه‌اي وسيع كه كاربري­هاي نمايشگاهي ـ فرهنگي را در خود جاي دهد، از سوي وزارت فرهنگ و هنر وقت تعريف شد. وظيفه طراحي معماري اين مجموعه عظيم به مهندسين مشاور امانت و همكاران كه طراح بناهاي فراوان و مهمي در كشور ايران از جمله ميدان و برج آزادي تهران، ساختمان سازمان ميراث فرهنگي كشور، دانشگاه صنعتي شريف تهران، دانشكده مديريت دانشگاه تهران و ... مي­باشند، سپرده شد.

اسناد ثبت جهانی میراث

تخت جمشید
پاسارگاد

تماس با ما

تلفن: 07143341556

فکس: 07143341573

ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

فرم الکترونیکی ارتباط با پارسه

ساعت بازدید

تخت جمشید از ساعت 8:00 تا 18:30

نقش رستم از ساعت 08:00 تا 19

پاسارگاد از 08:00 تا 18:30

 

مشاهده ساعت مجموعه های هخامنشی